Verschuivingen in samenzijn en hoe dat is

'Ben je boos op me?' De vraag lijkt uit het niets te komen. Je was bezig met iets dat niet vanzelf ging en je viel nogal uit over het feit dat het niet vanzelf ging. Je ergerde je. Je had last van van alles en nog wat en blafte een kort moment je ergernis er uit. Ik hoorde je aan, wist dat het voor de hand lag bij dit wat je aan het doen was. Nieuwe dingen zijn altijd extra lastig. Je kunt alle handelingen, maar door je verlaagde verwerkingssnelheid komen de stappen niet altijd in het juiste tempo in je op. Je weet dat ik vlakbij ben en dat je mijn hulp kunt vragen, maar dat deed je niet. Ik benoemde dat feit en je merkte op 'ik moet tegenwoordig ook alles spellen'. Je leek niet te beseffen dat je in het verleden ongevraagde hulp standaard afwees, omdat je dan het gevoel kreeg dat dingen 'uit je handen getrokken' en 'overgenomen' werden en echt, heus, je kon het allemaal zelf en wou het op je eigen manier doen, in je eigen tempo. Hulp was in dergelijke o...

Een nieuwe fase is aangebroken, de hulptroepen zijn aangetreden. Elke dag is er wel iemand die even kort of even iets langer iets komt betekenen om te zorgen dat het dagelijks bestaan ontlast wordt en we meer ruimte overhouden om te leven zonder de dagelijkse ditjes en datjes die nu eenmaal ook gebeuren moeten. Die nieuwe fase betekent ook af en toe wat meer ruimte tussen ons beiden. Fijn. En verwarrend. Want waar de een hartgrondig opgelucht is dat er wat meer tijd en ruimte beschikbaar gekomen is, is de ander er vooral van overtuigd dat die ruimte er toch eigenlijk niet zou horen te zijn. We horen toch bij elkaar? Jazeker, we horen bij elkaar. En als er geen anderen bij zijn ervaren we zo goed als geen ruis in onze communicatie. Nou ja, dat is te zeggen. De een zorgt dat de ander de ontstane ruis die dagelijks bestaat niet ervaart als ruis, maar als een zacht briesje dat de woorden verfrissend over laat komen op een te hete dag in de herfst. Dan vindt er in de ruimte en tijd die tuss...

Het luistert nauwkeurig, de omgang met elkaar. In bijzijn van een professional ontstaat een gesprek waarin 'het hele leven' aan de orde komt. Het gaat van de hak op de tak, maar in een helder kader en als een samenhangend geheel. Toch laat de spreker zich ontvallen het gevoel te hebben onsamenhangend en warrig over te komen, alsof niet wat gezegd wil zijn, maar wat de mond verwoorden kan eruit komt. 'Gelukkig begrijpen jullie me', klinkt het. Naderhand praten we samen door. Verwoorden we hoe dat moment in zekere zin een kans was. Een opening bood. Een nieuwe diepgang toe had kunnen laten, een doorvraagmoment was, dat voorbijging alsof het onopgemerkt bleef. Het is geen onkunde van de professional, zo concluderen we, het heeft meer te maken met de kundigheid van de spreker om zijn gehoor hoe dan ook te boeien met welk verhaal dan ook, hoe zinvol of willekeurig het ook onder woorden gebracht wordt. Samen bespreken we dat er wel degelijk helder aan het worden is dat de stu...

Natuurlijk, het is heerlijk als je geliefde kalm en rustig door zijn dagen gaat. Uiteraard, het is fantastisch als er geen onvertogen woord klinkt en er wel meegeneuried of gefloten wordt met muziek die aanstaat. Vanzelfsprekend, een dag zonder wanklank is een goede dag. En toch - daar zijn die woorden weer. En toch. En toch, het betekent ook, dat er geen pit meer zit in de man die geen seconde doelloos door het leven wilde gaan. Het betekent eveneens dat de man die duizenden plannen had waarvan hij er honderden ook daadwerkelijk uitvoerde, nu gereduceerd lijkt te zijn tot losse dromen die nu en dan opflakkeren als een minimaal vuurtje dat amper je grote teen verwarmen kan op een koude dag. En het houdt in dat de man die over alles dat er in de wereld gebeurt een mening had die onderbouwd was met vele argumenten en overwegingen en gesteund werd door kennis van oneindig veel literatuur, verschrompeld is tot een vage schim die slechts één bron van informatie, nog enigszins bijhoudt, de...

Stilte. Slechts het getik van toetsenborden, het geklik van een muis. Samen. En toch alleen. Klanken. Woorden die automatisch ontstaan, betekenisloos stemgebruik. Gesprek. En toch zwijgen. Blikken. Omfloerst of besmuikt, verdwaasd of verwonderd. Onbegrip. En toch contact.

Of er nog toekomst is is soms een vraag die meer dan in beeld komt, het is dan een vraag die levensgroot om aandacht schreeuwt terwijl het heden meer en meer verleden lijkt te zijn geworden. Herhalingen komen voor van gesprekken die al geklonken hebben. Had deze blog daar niet al eens tekst aan gewijd? Dat dus. Het lijkt telkens alsof het verleden dat in het heden een rol speelt een nieuw verleden, genaamd toekomst is, maar bij nadere beschouwing is het toekomstelement meer een herhaling van zetten uit een verleden dat reeds lang verloren gegaan is. Geheugenproblemen zijn het niet, het zijn in zekere zin meer creatieproblemen. De creatie van wat we in het algemeen toekomst noemen. De dingen waar mensen naar uitzien en naar toeleven. Natuurlijk, die dingen zijn er nog steeds, komen voortdurend aan de orde. Het verschil is echter dat de realiteitszin een andere vorm gekregen heeft en de creaties daardoor enerzijds concreet en tastbaar zijn, anderzijds zo gekleurd en geschetst worden dat ...

De taalvaardigheid van ons beiden laat het rookgordijn telkens opnieuw verschijnen. Het rookgordijn dat ons de illusie geeft dat we zoals we altijd deden in gesprek zijn met elkaar. Een illusie, want de verhalen die klinken zijn geromantiseerde en verfraaide en gekalmeerde versies van verhalen die in de ruwe versie meer werkelijkheidszin vertoonden en niet klonken als gepolijste kleinoden. Het leven gedraagt zich als een rugzak vol ruwe stenen, die door het leven veranderen in kostbare kleinoden waar de geschiedenis aan af te lezen is in de gladgeslepen vlakken waardoor andere glinsteringen verschijnen en wezenlijke trekken zich steeds duidelijker vertonen. De liefde toont zich, in alle kleurschakeringen. En als dan een meer slootkantgerichte toon ingezet wordt, het is immers de tijd van het jaar waarin het riet uit de sloot verwijderd dient te worden, verschijnt ineens weer die ongenode en zo aanwezige en allesbepalende gast. De onbenoembare, die de gezonde gedachten verjaagt en verwa...